Tag

Phát triển văn hóa đọc trong thời kỳ chuyển đổi số

Văn hóa 16/05/2023 12:21
aa
TTTĐ - Với tỉ lệ đọc sách thấp, các cơ quan chức năng cùng nhiều đơn vị đã và đang nỗ lực để người dân Thủ đô nói riêng và Việt Nam nói chung nâng cao văn hóa đọc, đọc sách nhiều nhằm thu nạp tri thức.
Lan tỏa văn hóa đọc sách trong cộng đồng sinh viên Thủ đô

Nghe, nhìn lấn át văn hóa đọc

Mặc dù Việt Nam vẫn thường xuyên phát động phong trào đọc, tuy nhiên, theo thống kê, trung bình một người Việt Nam chỉ đọc 4 cuốn sách/năm và điều đáng tiếc nhất đó chính là trong số 4 cuốn sách được đọc thì có đến 2,8 cuốn là sách giáo khoa, 1,2 cuốn còn lại là thể loại sách khác. So sánh với Singapore, trung bình người dân nước này đọc 14 cuốn sách mỗi năm, người Nhật là 20 cuốn. Như vậy, rõ ràng việc đọc sách của người Việt Nam thấp hơn những nước khác rất nhiều.

Hà Nội tích cực mở các hội sách, không gian sách để phát triển văn hóa đọc cho người dân Thủ đô
Hà Nội tích cực mở các hội sách, không gian sách để phát triển văn hóa đọc cho người dân Thủ đô

Trước sự phát triển như vũ bão của các phương tiện truyền thông đại chúng và các tiện ích xã hội như báo điện tử, truyền hình, Facebook, YouTube… tưởng chừng như không còn chỗ cho việc đọc sách, người đọc không còn hứng thú với sự đọc. Sách in không “cạnh tranh” được với sách điện tử tiện ích, cập nhật thông tin. Mặt khác, trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, nhiều vấn đề cấp bách như kinh tế, môi trường, chính trị, văn hóa đã mở ra nhiều cơ hội hợp tác, giao lưu giữa nhiều quốc gia. Đây là cơ hội thuận lợi để phát triển văn hóa nhưng cũng là khó khăn thách thức cho văn hóa đọc.

Phó Giáo sư Hà Văn Minh, Phó Trưởng khoa Ngữ văn, trường Đại học Sư phạm Hà Nội nêu thực tế: "Thế hệ trẻ hiện nay rất lười đọc, tất nhiên là có ảnh hưởng của xã hội, của thời đại. Tôi nghĩ cần phải nói rõ chúng ta đọc cái gì, đọc như thế nào và cách đọc ra sao. Phải có 3 phương diện như thế mới tạo ra văn hóa đọc, chứ không phải đọc nhiều, đọc các tác phẩm kinh điển mới là đọc".

Việc lười đọc nhất là với người trẻ thể hiện ở thời gian dành cho việc đọc sách. Theo kết quả điều tra “Thực trạng đọc sách văn học” có đến 35% số người được hỏi trả lời đọc sách dưới 30 phút/ngày; 20% số người đọc sách từ 30 phút đến 2 giờ/ngày; Còn trên 2 giờ/ngày là 10%; Nhu cầu đọc khi nào thấy thích, hứng thú chứ không mặc định vào thời gian nào là 45%.

Phát triển văn hóa đọc trong thời kỳ chuyển đổi số

Như vậy, thời gian dành cho việc đọc sách của giới trẻ ngày càng có xu hướng giảm và giảm mạnh theo nhu cầu của bản thân và ảnh hưởng của phương tiện truyền thông đa phương tiện. Thời gian mà người đọc thường là “lúc nào có thời gian rảnh thì đọc” chiếm tỷ lệ 53,6% với những người đã đi làm; Với người đọc là giới trẻ (sinh viên), thời điểm dành cho việc đọc sách thường là đêm chiếm tỷ lệ 52,7% còn các thời điểm khác như sáng, trưa, chiều thì tỷ lệ đọc rất ít.

Tình trạng lười đọc sách diễn ra ở nhiều thành phần xã hội, ở nhiều lứa tuổi khác nhau. Với giới trẻ việc đọc sách ngày càng có xu hướng giảm mạnh. Internet ra đời với tiện ích của nó đã trợ giúp và tạo ra phương thức đọc mới là phương thức đọc hiện đại. Phương thức đọc hiện đại và phương thức đọc truyền thống gắn kết với nhau tạo nên sự kết nối từ sách in đến sách điện tử, từ văn hóa đọc chuyển dịch sang văn hóa nghe nhìn.

Ngày nay tình trạng đọc nhanh, đọc ngắn, đọc sách mỏng là một trong những tiêu chí được người đọc trẻ hướng đến và lựa chọn.

Người Hà Nội tranh thủ đọc sách mọi lúc, mọi nơi, tạo nên một nếp sinh hoạt rất văn hóa
Người Hà Nội tranh thủ đọc sách mọi lúc, mọi nơi, tạo nên một nếp sinh hoạt rất văn hóa

Mặc dù sách là mặt hàng khá rẻ, dễ mua và tìm đọc tại nhiều cửa hàng, thư viện, cũng rất hay có các chương trình đồng giá, giảm giá, tuy nhiên nhiều bạn trẻ vẫn không thường xuyên lựa chọn sách để học.

Để thay đổi thực trạng này, nhiều hoạt động để kích thích việc đọc sách đã ra đời, truyền cảm hứng cho người trẻ hơn trong việc tìm hiểu kiến thức, tài liệu qua những trang sách thay vì chỉ chăm chăm vào chiếc điện thoại.

Thay đổi từ thói quen nhỏ

Hiểu được tình trạng đáng báo động này, chúng ta tự ý thức được rằng, thay đổi thói quen từ những điều nhỏ nhất là thứ quan trọng. Nhiều bậc phụ huynh đã tiến bộ hơn trong cách dạy con tìm hiểu kiến thức qua các trang sách, dạy con về tầm quan trọng của việc học qua sách. Thêm vào đó, họ còn trang bị những tủ sách gia đình để con được thỏa sức lựa chọn và sáng tạo.

Tranh thủ thời gian những ngày cuối tuần, các bậc cha mẹ có thể đưa con đi hội sách, triển lãm, đi phố sách, để trẻ có thể tự lựa chọn và học cách đọc sao cho đúng tâm lý, lứa tuổi.

Phát triển văn hóa đọc trong thời kỳ chuyển đổi số

Chính từ việc thay đổi nhỏ ấy, trẻ sẽ có thói quen đọc và quen với sách ngay từ khi còn nhỏ, hạn chế được sự hấp dẫn của các thiết bị di động, điện tử. Để thay đổi hoàn toàn thì rất khó nhưng nếu chúng ta biết rèn luyện, ý thức ngay khi còn bé, thì trẻ sẽ hiểu và yêu sách hơn.

Hiểu được điều này, hiện nay đã xuất hiện rất nhiều phố sách, hội sách, triển lãm sách và đa dạng các quán cà phê sách. Có thể kể đến một số địa điểm nổi tiếng về sách như: Phố Sách 19/12; Phố sách Đinh Lễ; Nhà sách Mão; Hội sách 0 đồng - AZ Việt Nam; Hội sách Chào hè; Hội sách Hà Nội…

Một số địa điểm tại Hà Nội có thể giúp bạn vừa nhâm nhi cà phê, vừa tìm hiểu những trang sách hay như Tiny Café, Nhã Nam book store, Café Stucolab, The Wiselands Coffee, Le Book club… Những địa điểm này hoặc mở theo định kì hoặc tổ chức các hoạt động đọc sách, phát triển văn hóa đọc quanh năm, tạo thành địa chỉ quen thuộc, là "điểm hẹn" với sách quen thuộc của người Hà Nội cũng như du khách trong và ngoài nước.

Cùng với chính quyền, nhà trường thì gia đình cũng là nơi để nuôi dưỡng tình yêu với sách thông qua những buổi mua sắm, đọc sách cùng nhau được duy trì thường xuyên
Cùng với chính quyền, nhà trường thì gia đình cũng là nơi để nuôi dưỡng tình yêu với sách thông qua những buổi mua sắm, đọc sách cùng nhau được duy trì thường xuyên

Đưa vấn đề làm sao để cho văn hóa đọc được phát triển có nhiều nguyên nhân cần sự đồng bộ từ vi mô đến vĩ mô? Một trong những nguyên nhân gốc rễ có tác động lớn tới văn hóa đọc đó là cách dạy văn - học văn trong nhà trường phổ thông hiện nay làm cho người học lười đọc và không có thời gian và nhu cầu đọc tác phẩm.

Sự thay đổi từ gia đình, nhà trường sẽ chính là gốc rễ để các em có thể nhận thức được tầm quan trọng cũng như hình thành thói quen tốt thông qua việc đọc sách. Người Hà Nội đã có ý thức duy trì tủ sách gia đình cũng như các hoạt động đọc sách thường xuyên, cha mẹ làm gương cho con để tiếp cận và tăng tình yêu bền bỉ với sách.

Mong rằng, sách điện tử vẫn sẽ tiếp tục phát triển nhưng thị trường sách in truyền thống sẽ vẫn tồn tại như một phương tiện không thể thiếu để truyền bá thông tin, kiến thức. Mỗi đối tượng độc giả lại có sự lựa chọn khác nhau giữa sách điện tử và sách giấy, hai loại sách này sẽ luôn song hành phát triển, hướng tới mục đích đưa nhiều cuốn sách hay đến với độc giả, góp phần nâng cao văn hóa đọc trong xã hội bây giờ.

Đọc thêm

TP Hồ Chí Minh: Biển người mãn nhãn với màn trình diễn pháo hoa Nghệ thuật

TP Hồ Chí Minh: Biển người mãn nhãn với màn trình diễn pháo hoa

TTTĐ - Tối 19/4, hàng nghìn người dân và du khách tại TP Hồ Chí Minh đã tập trung về khu vực bến Bạch Đằng để chiêm ngưỡng màn bắn pháo hoa tầm cao trong khuôn khổ chuỗi các hoạt động nghệ thuật "Sắc màu thành phố Bác", chào mừng đại lễ 30/4.
Đại tiệc văn hóa, công nghệ chào mừng 50 năm Giải phóng miền Nam Nghệ thuật

Đại tiệc văn hóa, công nghệ chào mừng 50 năm Giải phóng miền Nam

TTTĐ - Tối 19/4, người dân TP Hồ Chí Minh và du khách đã được thưởng thức nhiều chương trình nghệ thuật đặc sắc chào mừng 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Độc đáo bộ sưu tập áo dài "Sen Việt" Thời trang - Làm đẹp

Độc đáo bộ sưu tập áo dài "Sen Việt"

TTTĐ - Bộ sưu tập áo dài "Sen Việt" của nhà thiết kế Đức Minh rực rỡ sắc màu, tôn lên vẻ đẹp, sự tự tin tỏa sáng và khí chất của người phụ nữ Việt. Ở đó có sự hài hòa giữa truyền thống và sự hiện đại, năng động trong thời hội nhập của phái đẹp.
Dấu ấn thời gian tại những buổi triển lãm mừng đại lễ 30/4 Nghệ thuật

Dấu ấn thời gian tại những buổi triển lãm mừng đại lễ 30/4

TTTĐ - Hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức nhiều buổi triển lãm chuyên đề, qua đó giúp hun đúc tinh thần yêu nước và lòng biết ơn tới bậc cha ông.
Nghệ An hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc 2025 Văn học

Nghệ An hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc 2025

TTTĐ - Chiều 18/4, tại TP Vinh, Sở Văn hóa và Thể thao Nghệ An tổ chức lễ phát động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4) và Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Nghệ An năm 2025.
Những chương trình đậm chất lịch sử - văn hóa - nhân văn Nghệ thuật

Những chương trình đậm chất lịch sử - văn hóa - nhân văn

TTTĐ - Với hệ thống chương trình phong phú, được đầu tư công phu cả về nội dung, kỹ thuật và hình thức thể hiện, Đài Truyền hình Việt Nam gửi tới khán giả cả nước những chương trình đậm chất lịch sử - văn hóa - nhân văn nhân dịp Kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Mỗi chương trình không chỉ là lời tri ân, trân trọng giá trị lịch sử mà còn là nhịp cầu nối những thế hệ, thắp lên niềm tự hào dân tộc và khát vọng dựng xây một tương lai Việt Nam rạng rỡ.
Hấp dẫn và bổ ích chuỗi hoạt động tại Phố Sách Hà Nội Văn học

Hấp dẫn và bổ ích chuỗi hoạt động tại Phố Sách Hà Nội

TTTĐ - Sáng 18/4, UBND quận Hoàn Kiếm khai mạc chuỗi sự kiện “Sách mở rộng thế giới tư duy" tại Phố sách Hà Nội (phố 19 tháng 12, quận Hoàn Kiếm). Với nhiều hoạt động hấp dẫn và bổ ích, hoạt động mang đến cho Nhân dân Thủ đô không gian phát triển văn hóa đọc lý tưởng.
Bí quyết chăm sóc sắc đẹp tự nhiên cho chị em phụ nữ Thời trang - Làm đẹp

Bí quyết chăm sóc sắc đẹp tự nhiên cho chị em phụ nữ

TTTĐ - Trong hành trình tìm kiếm vẻ đẹp tự nhiên và khỏe mạnh, muối hồng nổi lên như một kho báu từ lòng đất, mang đến vô vàn lợi ích tuyệt vời cho phái đẹp. Không chỉ là một loại gia vị quen thuộc, muối hồng còn là một liệu pháp chăm sóc da và sức khỏe toàn diện, được tin dùng từ xa xưa.
Phát triển công nghiệp văn hoá theo lộ trình chắc chắn, phù hợp Văn hóa

Phát triển công nghiệp văn hoá theo lộ trình chắc chắn, phù hợp

TTTĐ - Sáng 18/4, UBND TP Hà Nội tổ chức Hội thảo về “Giải pháp tổ chức và hoạt động của trung tâm công nghiệp văn hoá, khu phát triển thương mại và văn hoá” với sự tham gia của trên 120 đại biểu.
Nhiều nghệ sĩ trẻ truyền cảm hứng yêu nước, tự hào dân tộc Nghệ thuật

Nhiều nghệ sĩ trẻ truyền cảm hứng yêu nước, tự hào dân tộc

TTTĐ - Đây là một trong những nội dung được Ban Tổ chức thông tin tới cơ quan báo chí trong buổi Họp báo các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), ngày 18/4, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức tại Hà Nội.
Xem thêm