Tag

Nhạc sĩ Ngọc Khuê và những tác phẩm viết về 50 năm chiến thắng Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không

Văn hóa 23/12/2022 16:17
aa
TTTĐ - Được kết nạp Đảng vào đúng ngày 27/12/1972, là người lính phòng không - không quân tham gia bảo vệ bầu trời miền Bắc, 50 năm chiến thắng Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không có ý nghĩa đặc biệt với nhạc sĩ Ngọc Khuê. Chính bởi vậy, ông đã viết cả thơ và nhạc về chiến công oanh liệt của Hà Nội và của Việt Nam.
Chương trình nghệ thuật Xiếc tạp kỹ chào mừng kỷ niệm 50 năm Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”

Ca ngợi những người anh hùng

Trong dịp kỷ niệm 50 Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không này, thì có lẽ là cũng rất nhiều người sáng tác trong các lĩnh vực văn học nghệ thuật. Riêng nhạc sĩ Ngọc Khuê thì ông chọn hình thức gián tiếp.

Đó là ông đã khéo léo “mượn” lời một sĩ quan trẻ, một người đại diện cho thế hệ trẻ ngày nay nghĩ về quá khứ oanh liệt của ông cha để tiếp bước thế hệ trước bảo vệ và xây đây là một cái ca khúc mà có thể nói rằng là nó là một câu chuyện, câu chuyện ấy là của một người sĩ quan trẻ hoặc là của một chiến sĩ trẻ viết về người ông của mình.

Nhạc sĩ Ngọc Khuê
Nhạc sĩ Ngọc Khuê

“Trong chiến dịch Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không, người ông đó là sĩ quan chỉ huy tên lửa và trực tiếp chỉ huy đoàn tên lửa của mình bắn hạ máy bay B52 của Mỹ trên bầu trời Hà Nội. Tôi không hẳn là viết về một người cụ thể nhưng tất cả câu chuyện trong ca khúc này, thì nó lại là những câu chuyện thật.

Đó là gì, đó là người ông đã chỉ huy trận địa tên lửa vạch nhiễu tìm thù để cho bộ đội tên lửa bắn rơi máy bay B52 của Mỹ trên bầu trời Hà Nội. Người mẹ của chiến sĩ này được sinh ra trong chính những ngày bom rơi đạn lửa đó và để đến hôm nay anh đã trưởng thành, thành một người sĩ quan trẻ, tiếp bước cha ông trên con đường xây dựng QĐND Việt Nam ta và đồng thời tiếp bước tấm gương của những người anh hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước”, nhạc sĩ Ngọc Khuê cho biết.

Ca khúc “Ông tôi là một người Anh hùng” của nhạc sĩ Ngọc Khuê bắt đầu bằng những ca từ đầy day dứt, khắc khoải: “Ngày tháng như thoi đưa, đã nửa thế kỷ/Để cho tôi hôm nay bâng khuâng nhớ về/Ngày ấy ông của tôi đang chỉ huy trận địa tên lửa/Bà đã sinh ra mẹ tôi giữa đêm tháng Chạp…”.

Nhạc sĩ Ngọc Khuê từng là người lính phòng không - không quân
Nhạc sĩ Ngọc Khuê từng là người lính phòng không - không quân

Khi mà viết về chiến thắng Điện Biên Phủ trên không của Hà Nội, Ngọc Khuê phải nghĩ ngay đến những người anh hùng đã trực tiếp cùng với quân dân ta làm nên chiến công oanh liệt ấy. Đó là những người anh hùng không quân trực tiếp lái máy bay như anh hùng Phạm Tuân, tiêu diệt B52 như anh hùng Vũ Xuân Thiều đã dũng cảm đâm thẳng vào máy bay B52 của Mỹ để hạ máy bay B52 của Mỹ.

Rồi đến anh hùng tên lửa, đó là Trung tướng, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Phiệt. Khi ấy, ông là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn tên lửa 57, Trung đoàn 261, Sư đoàn Phòng không 361 bảo vệ Thủ đô Hà Nội năm 1972.

Tất cả những sĩ quan tên lửa của thời kỳ đó rất sáng tạo, và cái sáng tạo mà nổi trội nhất người ta gọi là vạch nhiễu tìm thù đấy. Tức là B52 cũng như rất nhiều những cái máy bay của Mỹ khi bay vào miền Bắc đã làm nhiễu sóng rất lớn, cho nên làm thế nào mình vạch được cái nhiễu đó mà tìm được B52 để mà diệt thì cái đó chính là chiến công lừng lẫy của quân đội ta.

“Tôi tổng hợp tất cả hình ảnh những người anh hùng vào để gom thành một câu chuyện cho mọi người đều có thể nhận biết được, cảm thụ được cái thời khắc của Hà Nội lúc bấy giờ”, nhạc sĩ Ngọc Khuê cho biết thêm.

Yêu Hà Nội qua từng tác phẩm

Bài hát ra đời đúng dịp kỉ niệm 50 năm chiến thắng Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không nên giai điệu rất hùng tráng. Giải thích về điều này, nhạc sĩ Ngọc Khuê cho biết: “Khi viết về một người anh hùng, một chiến dịch lịch sử oanh liệt như vậy thì không thể dùng âm điệu nhẹ nhàng, thoải mái du dương được mà phải khắc họa được không khí hào hùng, khẩn trương và vô cùng anh dung của quân và dân ta khi đó.

Nhạc sĩ Ngọc Khuê bên cầu Hàm Rồng năm 1969
Nhạc sĩ Ngọc Khuê bên cầu Hàm Rồng năm 1969

Trách nhiệm của những người trải qua thời hoa lửa như chúng tôi là phải viết, phải kể lại làm sao cho thế hệ trẻ hình dung lại cả một giai đoạn oanh liệt đó của Hà Nội, của dân tộc mình”.

Là người rất yêu và viết nhiều về Hà Nội, đặc biệt với sáng tác “Mùa xuân làng lúa làng hoa” mượt mà sâu lắng đã đi vào lòng người bao năm qua, nhạc sĩ Ngọc Khuê càng thấu hiểu chất liệu nào để viết nên những tác phẩm có sức lay động lòng người.

Chọn góc độ người trẻ nhìn về thế hệ trước, Ngọc Khuê đã khắc họa được một thời hoa lửa của cha ông, đồng thời nói lên sự ngưỡng mộ, tự hào và biết ơn của lớp trẻ ngày nay với công lao thế hệ đã dùng xương máu để xây nên hòa bình cho chúng ta ngày nay.

Trong trận Điện Biên Phủ trên không, nhạc sĩ Ngọc Khuê không trực tiếp chiến đấu ở Hà Nội mà ở Thanh Hóa, cùng với đồng đội của mình tìm diệt Mỹ trên trận địa cầu Hàm Rồng. Ông vẫn nhớ như in, đúng vào ngày 27 tháng 12 năm 1972 ông được kết nạp Đảng ngay tại trận địa cầu Hàm Rồng, cũng có nghĩa là năm nay ông tròn 50 năm tuổi Đảng.

Vào năm 1972 ấy, cầu Hàm Rồng, Thanh Hóa, Hà Nội cũng như rất nhiều địa phương khác, B52 rải bom rất ác liệt, có rất nhiều điểm đã bị bom B52 tàn phá. Là một người lính phòng không - không quân và là một nhạc sĩ, với Ngọc Khuê, sáng tác về đề tài này như là một phần trách nhiệm của bản thân để kể về những ngày gian khổ, hào hùng mà mình và đồng đội đã trải qua.

Trên cảm hứng của 50 năm chiến thắng Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không, ông còn viết bài thơ “Dấu ấn Hà Nội 1972”. Nhạc sĩ Đoàn Nguyên Hiếu rất yêu thích tác phẩm này và phổ nhạc thành bài hát “Hà Nội mùa đông năm ấy”. Tác phẩm vừa khắc họa lại khí thế của một thời “đất rung ngói tan gạch nát” nhưng cũng nên một Hà Nội lãng mạn, hào hoa khi nhìn bức ảnh cô gái tưới hoa bên xác B52 trên hồ Hữu Tiệp để hồi tưởng, nhớ về chiến thắng oai hùng 50 năm trước.

Bên xác máy bay rơi nơi hồ Hữu Tiệp, cô gái làng Ngọc Hà vẫn tưới những đoá hoa tươi
Bên xác máy bay rơi nơi hồ Hữu Tiệp, cô gái làng Ngọc Hà vẫn tưới những đoá hoa tươi (Ảnh tư liệu)

“Nơi anh, giữa hồ Hữu Tiệp/Nơi em, cô gái tưới hoa/Ngọc Hà xôn xao câu hát/Cả một vùng trời đất bao la/Nửa thế kỷ đã đi qua/Dấu tích xưa còn ghi mãi/Xác B52 nằm lại/Giữa hồ đã nói bao điều”.

Giai điệu mượt mà, trẻ trung của bài hát cũng như khí chất của người Hà Nội, dù mưa bom bão đạn vẫn không dập tắt được ý chí, niềm tin, khát vọng và vẻ đẹp của đất và người nơi này. Nhạc sĩ Ngọc Khuê - một người Hà Nội đã góp phần tô thắm thêm nét đẹp ấy để mãi mãi ký ức Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không được khắc ghi trong lòng lớp lớp thế hệ người Hà Nội và cả nước.

Đọc thêm

Độc đáo bộ sưu tập áo dài "Sen Việt" Thời trang - Làm đẹp

Độc đáo bộ sưu tập áo dài "Sen Việt"

TTTĐ - Bộ sưu tập áo dài "Sen Việt" của nhà thiết kế Đức Minh rực rỡ sắc màu, tôn lên vẻ đẹp, sự tự tin tỏa sáng và khí chất của người phụ nữ Việt. Ở đó có sự hài hòa giữa truyền thống và sự hiện đại, năng động trong thời hội nhập của phái đẹp.
Dấu ấn thời gian tại những buổi triển lãm mừng đại lễ 30/4 Nghệ thuật

Dấu ấn thời gian tại những buổi triển lãm mừng đại lễ 30/4

TTTĐ - Hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức nhiều buổi triển lãm chuyên đề, qua đó giúp hun đúc tinh thần yêu nước và lòng biết ơn tới bậc cha ông.
Nghệ An hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc 2025 Văn học

Nghệ An hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc 2025

TTTĐ - Chiều 18/4, tại TP Vinh, Sở Văn hóa và Thể thao Nghệ An tổ chức lễ phát động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4) và Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Nghệ An năm 2025.
Những chương trình đậm chất lịch sử - văn hóa - nhân văn Nghệ thuật

Những chương trình đậm chất lịch sử - văn hóa - nhân văn

TTTĐ - Với hệ thống chương trình phong phú, được đầu tư công phu cả về nội dung, kỹ thuật và hình thức thể hiện, Đài Truyền hình Việt Nam gửi tới khán giả cả nước những chương trình đậm chất lịch sử - văn hóa - nhân văn nhân dịp Kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Mỗi chương trình không chỉ là lời tri ân, trân trọng giá trị lịch sử mà còn là nhịp cầu nối những thế hệ, thắp lên niềm tự hào dân tộc và khát vọng dựng xây một tương lai Việt Nam rạng rỡ.
Hấp dẫn và bổ ích chuỗi hoạt động tại Phố Sách Hà Nội Văn học

Hấp dẫn và bổ ích chuỗi hoạt động tại Phố Sách Hà Nội

TTTĐ - Sáng 18/4, UBND quận Hoàn Kiếm khai mạc chuỗi sự kiện “Sách mở rộng thế giới tư duy" tại Phố sách Hà Nội (phố 19 tháng 12, quận Hoàn Kiếm). Với nhiều hoạt động hấp dẫn và bổ ích, hoạt động mang đến cho Nhân dân Thủ đô không gian phát triển văn hóa đọc lý tưởng.
Bí quyết chăm sóc sắc đẹp tự nhiên cho chị em phụ nữ Thời trang - Làm đẹp

Bí quyết chăm sóc sắc đẹp tự nhiên cho chị em phụ nữ

TTTĐ - Trong hành trình tìm kiếm vẻ đẹp tự nhiên và khỏe mạnh, muối hồng nổi lên như một kho báu từ lòng đất, mang đến vô vàn lợi ích tuyệt vời cho phái đẹp. Không chỉ là một loại gia vị quen thuộc, muối hồng còn là một liệu pháp chăm sóc da và sức khỏe toàn diện, được tin dùng từ xa xưa.
Phát triển công nghiệp văn hoá theo lộ trình chắc chắn, phù hợp Văn hóa

Phát triển công nghiệp văn hoá theo lộ trình chắc chắn, phù hợp

TTTĐ - Sáng 18/4, UBND TP Hà Nội tổ chức Hội thảo về “Giải pháp tổ chức và hoạt động của trung tâm công nghiệp văn hoá, khu phát triển thương mại và văn hoá” với sự tham gia của trên 120 đại biểu.
Nhiều nghệ sĩ trẻ truyền cảm hứng yêu nước, tự hào dân tộc Nghệ thuật

Nhiều nghệ sĩ trẻ truyền cảm hứng yêu nước, tự hào dân tộc

TTTĐ - Đây là một trong những nội dung được Ban Tổ chức thông tin tới cơ quan báo chí trong buổi Họp báo các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), ngày 18/4, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức tại Hà Nội.
Mô hình trung tâm công nghiệp văn hóa trong đơn vị sự nghiệp công lập Nghệ thuật

Mô hình trung tâm công nghiệp văn hóa trong đơn vị sự nghiệp công lập

TTTĐ - Trong khuôn khổ của tham luận Hội thảo “Các giải pháp để phát triển trung tâm công nghiệp văn hóa của Thủ đô Hà Nội”, từ góc độ của một đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Văn h và Thể thao Hà Nội, đồng chí Lê Xuân Kiêu - Giám đốc Trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám có các ý kiến tham góp về mô hình trung tâm công nghiệp văn hóa trong đơn vị sự nghiệp công lập.
Khai thác không gian cảng sông Bát Tràng thành Khu thương mại văn hoá Văn hóa

Khai thác không gian cảng sông Bát Tràng thành Khu thương mại văn hoá

TTTĐ - Không gian cảng sông Bát Tràng tạo điều kiện để các hộ kinh doanh, doanh nghiệp trong Khu phát triển thương mại văn hoá Bảo tàng sinh thái làng cổ Bát Tràng xúc tiến thương mại và quảng bá thương hiệu gốm Bát Tràng, kể câu chuyện từ làng ra phố của Bát Tràng.
Xem thêm