Khi tinh hoa "đất trăm nghề" thăng hoa cùng bản sắc Thủ đô

Thước đo của sự tinh tế

Hà Nội - mảnh đất ngàn năm văn hiến, nơi hội tụ tinh hoa của cả nước, cũng là nơi có yêu cầu khắt khe bậc nhất về ẩm thực. Mâm cỗ Tết của người Hà Nội xưa nay luôn được coi là thước đo của sự tinh tế, lòng thành kính với tổ tiên và sự hiếu khách của gia chủ.

Không đơn thuần là những món ăn dân dã, các đặc sản của "đất trăm nghề" Hà Nội giờ đây đã khoác lên mình tấm áo mới của tiêu chuẩn chất lượng, trở thành những đại sứ văn hóa, góp phần kiến tạo nên một mâm cỗ Tết vừa đậm đà bản sắc cổ truyền, vừa văn minh, hiện đại và an toàn tuyệt đối.

Các đồng chí lãnh đạo TP Hà Nội cùng đại biểu tham quan gian hàng giới thiệu mâm cỗ cổ truyền Bát Tràng

​Nếu như trước đây, người dân thường lo lắng về việc "mâm cao cỗ đầy" thì bước sang năm 2026, tư duy tiêu dùng đã có sự thay đổi căn bản sang "ăn ngon, ăn sạch, ăn có văn hóa" và chính trong xu thế đó, các sản phẩm OCOP của Hà Nội đã tìm thấy vị thế xứng đáng của mình.

​Với hơn 3.463 sản phẩm OCOP được đánh giá, phân hạng (dẫn đầu cả nước), bao gồm 9 sản phẩm 5 sao, 19 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 1.576 sản phẩm 4 sao và 1.859 sản phẩm 3 sao Hà Nội đã thực sự tạo ra một "kho tàng" ẩm thực chuẩn hóa. Tem OCOP 3 sao, 4 sao hay 5 sao gắn trên mỗi sản phẩm không chỉ là một chứng nhận hành chính, mà nó đã trở thành "tấm vé thông hành" của niềm tin. Người tiêu dùng Thủ đô chọn OCOP vì họ tìm thấy ở đó sự minh bạch về nguồn gốc, sự khắt khe trong quy trình sản xuất và trên hết là hương vị nguyên bản được gìn giữ qua bao thế hệ.

​Trên mâm cỗ Tết của một gia đình Hà Nội điển hình ngày nay không còn là sự pha trộn của những thực phẩm không rõ nguồn gốc mà là sự hội tụ của những thương hiệu OCOP nức tiếng.

Mâm cỗ truyền thống làng cổ Bát Tràng với các sản phẩm OCOP

Vị trí trung tâm của mâm cỗ là đĩa gà luộc vàng ươm, da căng bóng. Đó là gà mía Sơn Tây - sản phẩm OCOP 4 sao, giống gà từng được coi là "đặc sản tiến vua". Nhờ quy trình chăn nuôi VietGAP gắn với tem truy xuất nguồn gốc, vị ngọt đậm đà và độ dai giòn đặc trưng của gà Mía đã được phục hồi và chuẩn hóa, mang lại sự sang trọng cho mâm cỗ.

​Bên cạnh đĩa gà là đĩa giò chả Ước Lễ thơm lừng mùi nước mắm cốt và lá chuối. Những nghệ nhân làng nghề, dưới sự hỗ trợ của chương trình OCOP, đã kết hợp bí quyết gia truyền trăm năm với công nghệ đóng gói hút chân không hiện đại, giúp sản phẩm giữ trọn hương vị mà vẫn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm tuyệt đối.

​Không thể thiếu trong ngày Tết là bát canh măng miến. Những sợi miến dong làng So (Quốc Oai) hay miến Minh Hồng (Ba Vì) trắng trong, dai giòn, nấu cùng măng khô và nước dùng gà tạo nên hương vị thanh tao, giải ngấy. Sản phẩm OCOP đã đưa miến dong từ một món ăn bình dân trở thành đặc sản cao cấp, được đóng gói trong những bao bì sang trọng, đẹp mắt.

Mâm cỗ truyền thống làng cổ Đường Lâm không thể thiếu gà mía, canh bóng, cá kho, thịt quay đòn, củ cải xào rau củ...

​Khi tiệc trà bắt đầu, hương vị của Bưởi Diễn hay Cam Canh lại làm nức lòng người thưởng thức. Những quả bưởi vàng óng, tôm ráo, vị ngọt hậu sâu lắng - kết quả của quy trình canh tác hữu cơ nghiêm ngặt - chính là món tráng miệng hoàn hảo.

​Tất cả những sản phẩm ấy, khi đứng cạnh nhau trên mâm cỗ, tạo nên một "bản giao hưởng" của hương vị Hà thành. Đó là sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa nông thôn và thành thị, khẳng định sức sống mãnh liệt của ẩm thực truyền thống trong hình hài mới.

​Cú hích cho kinh tế nông thôn và liên kết vùng

​Điểm mạnh lớn nhất giúp OCOP Hà Nội chiếm lĩnh thị trường Tết Bính Ngọ chính là yếu tố "Xanh" và "Số". Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt khi Hà Nội kiên quyết loại bỏ tư duy sản xuất manh mún. Các chủ thể OCOP đều buộc phải tuân thủ các quy trình sản xuất xanh, sạch, thân thiện với môi trường. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, chất bảo quản bị kiểm soát gắt gao.

Gà mía Sơn Tây - sản phẩm OCOP 4 sao, giống gà từng được coi là "đặc sản tiến vua"

Người tiêu dùng giờ đây chỉ cần một thao tác quét mã QR trên điện thoại thông minh là có thể biết tường tận hành trình của sản phẩm: Từ lúc gieo trồng, chăm sóc đến khi thu hoạch, đóng gói. Sự minh bạch này chính là chìa khóa vàng để giải tỏa "cơn khát" thực phẩm sạch của cư dân đô thị.

​Bên cạnh đó, công cuộc chuyển đổi số đã đưa OCOP đến tận bàn ăn của từng gia đình một cách dễ dàng nhất. Không cần phải lặn lội về tận Ba Vì mua sữa hay xuống tận Phú Xuyên mua bánh đa, người dân có thể đặt hàng qua các sàn thương mại điện tử, các kênh livestream của chính những người nông dân. "Chợ Tết OCOP 4.0" đã xóa nhòa khoảng cách địa lý, giúp nông sản đặc sản lưu thông mạnh mẽ, giảm bớt khâu trung gian, mang lại lợi ích kép cho cả người sản xuất và người tiêu dùng.

​Giá trị của sản phẩm OCOP trên mâm cỗ Tết không chỉ nằm ở giá trị dinh dưỡng, mà còn ở câu chuyện văn hóa ẩn chứa bên trong. Mỗi sản phẩm OCOP của Hà Nội đều mang trong mình một câu chuyện về lịch sử làng nghề, về tâm huyết của những nghệ nhân. Khi dâng lên bàn thờ tổ tiên hộp trà sen Tây Hồ (sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia), gia chủ không chỉ dâng lên một thức uống, mà dâng lên cả sự tinh tế, tao nhã của người Hà Nội, dâng lên công sức của những người thợ ướp trà tỉ mẩn qua hàng nghìn lần gạo sen.

​Hay như sản phẩm gốm sứ Bát Tràng dùng để bày biện món ăn. Những bộ bát đĩa men lam, men rạn được công nhận OCOP không chỉ là vật dụng mà là tác phẩm nghệ thuật, tôn vinh vẻ đẹp của món ăn và thể hiện gu thẩm mỹ của gia chủ.

Sản phẩm giò chả được người dân Ước Lễ thành kính dâng lên tổ tiên vào những ngày lễ, Tết

​Chương trình OCOP Hà Nội đã rất thành công trong việc khơi dậy niềm tự hào này. Nó biến mỗi người nông dân thành một người kể chuyện văn hóa, và biến mỗi người tiêu dùng thành một người trân trọng, gìn giữ di sản. Mâm cơm ngày Tết vì thế mà trở nên thiêng liêng hơn, ý nghĩa hơn.

​Nhìn rộng ra, sự hiện diện phổ biến của sản phẩm OCOP trên mâm cơm ngày Tết là minh chứng cho sự thành công trong chiến lược phát triển kinh tế nông thôn của Hà Nội.

Nguồn thu từ bán hàng OCOP dịp Tết đã mang lại sự thịnh vượng cho hàng ngàn hộ nông dân ngoại thành. Những vùng quê như Đan Phượng, Đông Anh, Gia Lâm, Thanh Trì... đang thay da đổi thịt từng ngày nhờ kinh tế OCOP. Khoảng cách thu nhập giữa nông thôn và thành thị đang dần được thu hẹp.

​Hơn thế nữa, Hà Nội với vai trò là đầu tàu, là trung tâm tiêu thụ lớn nhất miền Bắc, đã thực hiện tốt vai trò kết nối, tiêu thụ sản phẩm OCOP cho các tỉnh bạn. Trên mâm cỗ Tết của người Hà Nội hôm nay, bên cạnh đặc sản Thủ đô, còn có sự góp mặt của các món ăn đặc sản vùng miền... Sự giao thoa này tạo nên sự phong phú cho thị trường, đồng thời thắt chặt mối liên kết kinh tế vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Giò chả Ước Lễ, Tân Ước (Hà Nội) vào mùa Tết càng tất bật chuẩn bị hàng hóa phục vụ thị trường

​Đón Tết Bính Ngọ 2026, nhìn mâm cơm đoàn viên đầy ắp những sản vật tinh túy của quê hương, chúng ta có quyền tự hào về những gì Hà Nội đã làm được. Chương trình OCOP không chỉ là một phong trào nhất thời, mà đã trở thành một dòng chảy chủ lưu, định hình lại văn hóa tiêu dùng và sản xuất của Thủ đô. Nó khẳng định rằng: Nông nghiệp, nông thôn Hà Nội không hề lạc hậu, mà đang vươn mình mạnh mẽ với tư duy hiện đại, gìn giữ hồn cốt dân tộc để hội nhập quốc tế.

​Những sản phẩm OCOP trên mâm cơm ngày Tết chính là lời chúc ý nghĩa nhất: Chúc cho mùa màng bội thu, chúc cho kinh tế Thủ đô cất cánh và chúc cho giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội mãi trường tồn và lan tỏa. Mỗi dịp Tết đến Xuân về, hương vị OCOP lại nhắc nhớ chúng ta về nguồn cội, về niềm tự hào là người Việt Nam dùng hàng Việt Nam chất lượng cao.

Khắc Nam