Khi chính sách tiếp sức “chiến sĩ áo trắng”...

Tạo bước đột phá về tiền lương và đãi ngộ cho ngành y

Từ ngày 1/1/2026, Nghị quyết 261/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, đưa ra nhiều cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tạo đột phá trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, đồng thời cải thiện đáng kể chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ nhân viên y tế.

Các bác sĩ làm việc với nhiều áp lực và rủi ro tại Bệnh viện 09 - nơi điều trị cho những bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS giai đoạn cuối, bệnh nhân lao đa kháng; viêm gan A, B, C (Ảnh: PT)

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là quy định mới về tiền lương và phụ cấp ưu đãi nghề, trực tiếp tác động đến quyền lợi của hàng trăm nghìn cán bộ, nhân viên đang công tác trong lĩnh vực y tế công lập.

Theo đó, bác sĩ y khoa, bác sĩ y học cổ truyền, bác sĩ răng hàm mặt, bác sĩ y học dự phòng và dược sĩ khi được tuyển dụng vào chức danh nghề nghiệp tương ứng sẽ được xếp lương từ bậc 2 thay vì bậc 1 như trước đây. Quy định này được áp dụng cho đến khi có quy định mới về chế độ tiền lương.

Việc được xếp lương từ bậc 2 ngay khi tuyển dụng không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật về hệ số, mà còn mang ý nghĩa ghi nhận chặng đường đào tạo dài và khắt khe của ngành Y.

So với nhiều ngành nghề khác, bác sĩ, dược sĩ phải trải qua thời gian học tập, thực hành và chịu trách nhiệm nghề nghiệp đặc biệt lớn. Chính sách mới vì vậy góp phần nâng cao thu nhập ban đầu, tạo động lực thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao.

Chưa kể, có biết bao y bác sĩ ngày ngày miệt mài nơi tuyến đầu chuyên môn, đảm trách những lĩnh vực đặc biệt nặng nhọc, độc hại và tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao như pháp y tâm thần, hồi sức - cấp cứu hay giải phẫu bệnh...

Đội ngũ làm việc tại đây thường xuyên đối diện với bệnh nhân nặng, tình huống khẩn cấp, áp lực pháp lý và những biến cố khó lường. Trong nhiều năm, các chuyên ngành này đã kiến nghị nâng mức đãi ngộ cho tương xứng với tính chất công việc. Việc được hưởng mức phụ cấp cao nhất được xem là sự ghi nhận cụ thể bằng chính sách.

Nghị quyết cũng quy định mức phụ cấp ưu đãi nghề ở mức cao đối với những người thường xuyên, trực tiếp làm chuyên môn y tế trong các lĩnh vực đặc thù, có tính chất áp lực và rủi ro cao như tâm thần, pháp y, pháp y tâm thần, hồi sức cấp cứu và giải phẫu bệnh. Theo đó, các đối tượng này sẽ được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề ở mức 100%.

Đối với nhân viên y tế công tác tại trạm y tế cấp xã và các cơ sở y tế dự phòng, mức phụ cấp ưu đãi nghề được quy định linh hoạt theo từng khu vực. Cụ thể, mức phụ cấp 100% được áp dụng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, khu vực biên giới và hải đảo; đối với các khu vực còn lại, mức phụ cấp ưu đãi nghề tối thiểu là 70%.

Chính sách này mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh y tế cơ sở còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, nhân lực và điều kiện sinh hoạt. Tại nhiều địa bàn miền núi, hải đảo, cán bộ y tế không chỉ làm nhiệm vụ khám chữa bệnh mà còn kiêm nhiệm công tác dự phòng, truyền thông, tiêm chủng, phòng chống dịch. Đây cũng là giải pháp nhằm bù đắp khó khăn, khuyến khích nhân lực gắn bó lâu dài với tuyến cơ sở.

Khi chính sách “chạm” vào những đêm trực

Đằng sau các chính sách phụ cập còn là câu chuyện đời sống của hàng trăm nghìn cán bộ y tế. ThS.BS Vũ Thị Thảo Hiền, Phó Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông chia sẻ: Điều đáng quý không chỉ là con số phụ cấp mà là sự thừa nhận con đường trở thành bác sĩ với những năm tháng học tập, thực hành, trực đêm và gánh trách nhiệm sinh mạng con người không thể bị xem nhẹ.

Ở góc nhìn của một bác sĩ nội tiết, bác sĩ Thảo Hiền cũng thẳng thắn cho rằng áp lực nghề y không chỉ nằm ở những khoa “đặc thù” được hưởng 100%. Áp lực ấy len lỏi trong từng ca bệnh kéo dài, từng cuộc hội chẩn, từng ánh mắt kỳ vọng của người bệnh và gia đình. Thành công thường lặng lẽ, còn biến cố y khoa dù ngoài mong muốn lại mang theo nhiều câu hỏi và áp lực.

Chính vì thế, câu chuyện phụ cấp ưu đãi nghề không chỉ là vấn đề thu nhập, mà còn là sự ghi nhận. Những năm gần đây, không ít nhân viên y tế rời khu vực công lập vì áp lực công việc và thu nhập chưa tương xứng.

Bác sĩ chăm sóc bệnh nhân mắc COVID-19 không quản ngại nguy cơ lây nhiễm trong giai đoạn đại dịch COVID-19 (Ảnh: PT)

Trong bối cảnh đó, việc nâng phụ cấp và cải thiện tiền lương được kỳ vọng sẽ góp phần ổn định đội ngũ, đặc biệt ở tuyến cơ sở - nơi đang thiếu nhân lực trầm trọng.

Việc áp dụng mức 100% cho trạm y tế xã ở vùng khó khăn, cùng cơ chế tiếp nhận viên chức không yêu cầu thời gian công tác nếu có giấy phép hành nghề và cam kết làm việc ít nhất 5 năm, cho thấy quyết tâm tăng cường năng lực y tế cơ sở. Đây cũng là “lá chắn” đầu tiên trước dịch bệnh và là nơi chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.

Nhân ngày 27/2, câu chuyện phụ cấp ưu đãi nghề vì thế mang nhiều ý nghĩa hơn một chính sách tài chính. Đó là thông điệp về sự trân trọng, là bước đi nhằm cân bằng giữa kỳ vọng xã hội và điều kiện làm việc thực tế của người thầy thuốc.

Có thể những thay đổi chưa thể giải quyết ngay mọi trăn trở nhưng việc nghề y được đặt ở vị trí xứng đáng trong hệ thống chính sách đã là tín hiệu tích cực.

Khi chính sách đã lắng nghe tiếng thở dài của các y, bác sĩ trong những ca trực đêm, khi sự ghi nhận không chỉ dừng ở lời tri ân mà thể hiện bằng cơ chế cụ thể, thì niềm tin của những “chiến sĩ áo trắng” sẽ được bồi đắp.

Phương Thu