Hà Nội xanh - sạch từ camera AI, giữ nhịp thu gom rác xuyên Tết

Phố đông người du xuân… vẫn sạch

Mùng 3 Tết, từ sáng sớm đến chiều muộn, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố cổ luôn nhộn nhịp bước chân người dân, du khách. Không khí du xuân rộn ràng, sắc xuân phủ đầy các tuyến phố trung tâm, nhưng vẫn giữ được nét trật tự, nền nếp đặc trưng của Thủ đô.

Điều người đi chơi Tết dễ nhận ra là rác không “đầy lên rồi mới dọn”. Sau các đợt cao điểm, lực lượng vệ sinh môi trường chia ca, tăng cường quét hút, rửa đường, thu gom nhanh tại các điểm đông người. Ghi nhận cận Tết cho thấy diện mạo đô thị sạch sẽ, thông thoáng hơn thường lệ nhờ tổ chức duy trì vệ sinh đồng bộ.

Một góc phố Hà Nội xanh - sạch (Ảnh: PV)

Đáng chú ý, từ 15/2, Hà Nội lùi giờ thu gom rác sinh hoạt từ 20h hằng ngày để tránh ùn tắc giờ cao điểm và yêu cầu tăng tần suất thu gom xuyên suốt kỳ nghỉ. Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp và Môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Ngô Thái Nam cho biết kế hoạch bảo đảm vệ sinh môi trường dịp Tết được xây dựng bài bản, rà soát từ tuyên truyền - vận động đến tổ chức thu gom, vận chuyển, xử lý, phù hợp thực tiễn từng nơi; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là không để ùn ứ rác và không để phát sinh sự cố môi trường.

Cách “đổi nhịp” này giúp đường phố đông người du xuân vẫn thông thoáng, còn công tác thu gom đỡ bị chồng lấn, thuận lợi hơn cho lực lượng công ích. Thực tế ghi nhận ở các tuyến phố trung tâm cho thấy khi xe quét hút - rửa đường chạy đều, kết hợp lực lượng thủ công xử lý góc khuất, rác thải tại khu vực đông người du xuân được thu gom nhanh hơn, không kéo dài qua các khung giờ cao điểm.

Hà Nội đưa AI vào “việc nhỏ” của đô thị

Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, nhấn mạnh đổi mới phương thức quản trị dựa trên dữ liệu và coi người dân, doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể.

Trong câu chuyện “xanh - sạch” dịp Tết, Hà Nội đang cụ thể hóa tinh thần ấy bằng những việc rất đời thường: giám sát, phát hiện, xử lý kịp thời các vi phạm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường để hạn chế tái diễn, tạo thói quen tự giác.

Việc áp dụng công nghệ hỗ trợ hoạt động vệ sinh môi trường trên khu vực phố cổ giúp hoạt động thu gom rác, vệ sinh của công nhân môi trường nhẹ nhàng hơn (Ảnh: PV)

Từ 13/12/2025, Công an TP Hà Nội vận hành hệ thống camera AI với 1.837 camera trên 25 tuyến phố và 195 nút giao trọng điểm. Sau 1 tháng (13/12/2025 - 12/1/2026), hệ thống đã ghi nhận, rà soát và kiểm duyệt hình ảnh 6.351 trường hợp đủ căn cứ để gửi thông báo xử lý.

Đáng chú ý, lực lượng Công an khẳng định mục tiêu triển khai camera AI “phòng ngừa là chính”, không đặt nặng chuyện tăng xử phạt, hướng đến hình thành thói quen chấp hành bền vững trong cộng đồng.

Hình ảnh vi phạm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường được camera AI ghi lại (Ảnh: CAHN)

Ở cơ sở, công nghệ được gắn với quản lý địa bàn. Tại phường Ô Chợ Dừa, hệ thống camera của công an phường hoạt động 24/7, ghi nhận hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để làm căn cứ xử lý. Đồng thời, các tuyến phố những ngày giáp Tết cho thấy camera tích hợp AI không chỉ phục vụ giao thông mà còn góp phần giữ gìn trật tự, kỷ cương đô thị. Ghi nhận thực tế, lực lượng công an địa bàn kết hợp hệ thống camera của phường với camera AI của thành phố để phát hiện, xử lý vi phạm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường; khi camera phát hiện lấn chiếm vỉa hè, đổ rác không đúng nơi quy định… lực lượng xuống hiện trường xử lý ngay.

Trung tá Vũ Minh - Phó Trưởng Công an phường Ô Chợ Dừa cho biết việc xử lý qua camera giúp nâng cao ý thức chấp hành, tình trạng lấn chiếm vỉa hè và dừng đỗ sai quy định giảm đáng kể.

Giữ “xanh - sạch” xuyên Tết bằng chuỗi vận hành liền mạch

Bức tranh Hà Nội xanh - sạch không nằm ở khẩu hiệu, mà nằm ở một chuỗi vận hành khép kín: giám sát bằng AI - phản ứng nhanh của phường - dịch vụ công ích đủ mạnh - người dân cùng giữ gìn.

Trước hết là kỷ cương từ dữ liệu. Camera AI giúp nhận diện nhanh các điểm phát sinh vi phạm, hỗ trợ lực lượng cơ sở xử lý “đúng người, đúng hành vi, đúng thời điểm”, tăng tính răn đe và phòng ngừa. Khi hình ảnh trở thành căn cứ khách quan, việc nhắc nhở, xử lý cũng minh bạch hơn, hạn chế tình trạng “vắng lực lượng thì tái diễn”.

Tiếp đó là vai trò điều phối của chính quyền cơ sở. Những điểm đông người du xuân như phố đi bộ, khu vực di tích, không gian công cộng cần duy trì nhịp kiểm tra, xử lý linh hoạt theo thời điểm, tránh để “điểm nóng” kéo dài sang ngày hôm sau. Với cách làm này, trật tự đô thị và vệ sinh môi trường không bị đứt đoạn theo ca trực, mà trở thành nền nếp thường xuyên trong suốt kỳ nghỉ.

Camera AI khu vực trước cổng UBND phường Lĩnh Nam giám sát giao thông, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, góp phần giữ sạch bộ mặt đô thị ở khu vực có nhiều phương tiện di chuyển. (Ảnh: QĐ, chụp chiều mùng 3 Tết)

Điều quan trọng là “hậu cần môi trường” phải chạy đúng nhịp đô thị. Các kế hoạch tăng cường dịp Tết cho thấy nhiều địa bàn tổ chức vệ sinh cấp độ cao, điều hành 24/24, tăng quét hút, rửa đường, rửa hè và giám sát chất lượng từ xa bằng camera thông minh, GPS để xử lý nhanh các điểm phát sinh.

Với các đơn vị như URENCO 4, phương án phục vụ Tết được xây dựng chi tiết theo từng địa bàn, ngõ xóm, khu dân cư, tăng cường nhân lực, phương tiện để “không để rác tồn đọng lâu trên phố”. Việc lùi giờ thu gom rác sau 20h và tăng tần suất xuyên Tết cũng là một điều chỉnh trúng thực tế, giúp hoạt động thu gom thuận lợi hơn trong bối cảnh giao thông, dòng người du xuân dày đặc.

Cuối cùng là thước đo từ cảm nhận cộng đồng. Nhiều người dân ghi nhận Hà Nội “sạch sẽ, thông thoáng” hơn trong những ngày cận Tết; du khách đến khu vực hồ Hoàn Kiếm, phố cổ đông nhưng vẫn giữ được trật tự, nền nếp.

Hà Nội sử dụng phương tiện hiện đại để đảm bảo môi trường dịp tết 24/24 (Ảnh: PV)

Bà Ngô Thanh Loan - Giám đốc Trung tâm Tái chế truyền thông môi trường, Công ty URENCO nhấn mạnh: Để thu gom diễn ra thuận lợi, người dân cần bỏ rác đúng giờ, đúng nơi, buộc kín túi rác, không xả tràn ra vỉa hè, lòng đường - khi cộng đồng chấp hành tốt, áp lực cho lực lượng môi trường giảm đi rõ rệt.

Qua những ngày Tết, Hà Nội đang cho thấy một cách làm “xanh - sạch” mang dấu ấn quản trị mới: công nghệ AI không đứng riêng lẻ, mà được nối với phản ứng nhanh của phường và năng lực thu gom xuyên Tết của URENCO. Khi “mắt thần” giám sát đi cùng nhịp thu gom linh hoạt và ý thức cộng đồng, Thủ đô không chỉ sạch trong vài ngày Tết, mà có cơ hội giữ được vẻ gọn gàng, văn minh suốt mùa lễ hội.

Hoa Thành