Hà Nội bứt tốc trên hành trình trở thành đô thị thông minh

Dữ liệu và AI - nền tảng cho quản trị đô thị thông minh

Theo định hướng được công bố tại lễ ra mắt, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội đặt mục tiêu vận dụng công nghệ số, big data và AI để xây dựng hệ thống quản lý đô thị thông minh dựa trên dữ liệu thời gian thực. Trọng tâm là tích hợp dữ liệu từ các cảm biến IoT trong giao thông, môi trường, năng lượng và dịch vụ công, qua đó tối ưu hóa vận hành đô thị và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Ảnh minh họa

Giới chuyên gia nhận định, một thành phố thông minh không chỉ dừng ở việc số hóa thủ tục hành chính mà phải hình thành hệ sinh thái dữ liệu dùng chung. Hà Nội đang có lợi thế lớn về quy mô dân số, hạ tầng viễn thông và nguồn nhân lực công nghệ cao, nếu biết khai thác hiệu quả kho dữ liệu đô thị sẽ tạo ra bước nhảy vọt trong quản trị. Việc phát triển nền tảng dữ liệu mở - open data - giúp các cơ quan quản lý ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì kinh nghiệm cảm tính, đồng thời mở không gian cho doanh nghiệp công nghệ tham gia sáng tạo sản phẩm mới.

Từ thực tiễn quốc tế, các mô hình thành phố thông minh tại Singapore hay Seoul cho thấy, dữ liệu giao thông thời gian thực có thể giảm ùn tắc 15-20%, hệ thống giám sát môi trường giúp cảnh báo sớm ô nhiễm không khí, còn y tế số rút ngắn đáng kể thời gian khám chữa bệnh. Hà Nội đang hướng tới các giải pháp tương tự, trong đó Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội đóng vai trò điều phối, thử nghiệm và ươm tạo.

Bốn giai đoạn ươm tạo - hình thành chuỗi giá trị đổi mới sáng tạo

Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội đề xuất mô hình 4 giai đoạn ươm tạo. Giai đoạn đầu tập trung xây dựng cộng đồng sáng tạo và kết nối bài toán cụ thể của khối công - tư. Giai đoạn hai là nghiên cứu, phát triển nguyên mẫu khả thi tối thiểu - MVP với sự hỗ trợ sâu của AI như một đồng sáng lập trong phân tích thị trường, lập trình và kiểm thử.

Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội sử dụng thiết bị thông minh để giám sát, điều tiết, đảm bảo giao thông (Ảnh: CAHN)

Giai đoạn ba là hình thành doanh nghiệp khoa học công nghệ với cơ chế hỗ trợ về sở hữu trí tuệ, hạ tầng điện toán, ưu đãi thuế và thử nghiệm có kiểm soát - sandbox. Cuối cùng là tăng tốc thương mại hóa, kết nối quỹ đầu tư mạo hiểm, trong đó có định hướng xây dựng quỹ đầu tư nội bộ để dẫn dắt dòng vốn xã hội hóa cho các dự án đô thị thông minh.

Đáng chú ý, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội đề xuất xây dựng nền tảng dữ liệu chủ quyền dùng chung, phối hợp với Trung tâm Dữ liệu quốc gia nhằm bảo đảm khai thác hợp pháp, an toàn và hiệu quả. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để phát triển các ứng dụng như đỗ xe thông minh, phân loại rác bằng AI, quản lý tài sản số, hay siêu ứng dụng tích hợp dịch vụ công cho hàng triệu người dân Thủ đô.

Hướng tới Thủ đô số - nâng cao chất lượng sống

Theo các chuyên gia đô thị, xây dựng thành phố thông minh phải đặt người dân làm trung tâm. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp giảm thời gian đi lại, cải thiện môi trường sống và tăng tính minh bạch của chính quyền.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số toàn diện, vai trò của một trung tâm điều phối đổi mới sáng tạo như Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội sẽ tạo thêm động lực cho hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ.

Sơ đồ minh họa quy mô thị trường cảm biến của Việt Nam

Từ giám sát môi trường, y tế số đến nền tảng chia sẻ dữ liệu mở, những bước đi này phù hợp với mục tiêu số hóa quản trị đô thị theo định hướng của Nghị quyết 57, đồng thời mở ra cơ hội thu hút chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ toàn cầu đến thử nghiệm mô hình mới tại Hà Nội.

Hành trình trở thành thành phố thông minh của Hà Nội không chỉ là câu chuyện công nghệ mà còn là chiến lược phát triển dài hạn dựa trên dữ liệu, đổi mới sáng tạo và sự tham gia của toàn xã hội. Với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội làm hạt nhân kết nối, Thủ đô đang tăng tốc trên con đường kiến tạo đô thị số, hướng tới một môi trường sống thông minh, bền vững và giàu sức cạnh tranh trong khu vực.

Hoa Thành