Gia sư số “áo xanh” mang công nghệ đến từng ngõ nhỏ

Cầm tay chỉ việc, hướng dẫn “1+1”

Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Bí thư Đoàn phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám Trần Hoàng Anh cho biết, trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra mạnh mẽ, chuyển đổi số không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Với phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, chuyển đổi số trong công tác Mặt trận và các đoàn thể càng mang ý nghĩa đặc biệt, hiện đại hóa cách làm, đồng thời kết nối lòng dân, lan tỏa tinh thần đại đoàn kết trong không gian số.

Từ thực tiễn rà soát khả năng tiếp cận công nghệ tại các khu dân cư, thực hiện chỉ đạo của cấp ủy Đảng và Thường trực Ủy ban MTTQ, chương trình “Bình dân học vụ số” được triển khai. Trên nền tảng đó, Đoàn Thanh niên phường đã xây dựng mô hình “Thanh niên tình nguyện – “Gia sư số”. Không bảng đen, phấn trắng; không bài giảng dài dòng, “Gia sư số” bắt đầu từ chính nhu cầu thật, việc thật và con người thật của cộng đồng.

Lớp học bình dân học vụ số của những thầy cô, giáo áo xanh ở phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Điểm đặc biệt của mô hình là cách tiếp cận một kèm một hoặc theo nhóm nhỏ. Đoàn viên, thanh niên, sinh viên tình nguyện và cán bộ trẻ trực tiếp ngồi cạnh người học, hướng dẫn từng thao tác nhỏ: Bật máy tính, kết nối mạng, cài ứng dụng, tạo tài khoản, đặt mật khẩu, nhập dữ liệu… Với tinh thần chỉ hướng dẫn, không làm thay, không làm hộ, người học được thực hành ngay, làm đi làm lại cho đến khi thành thạo.

Nội dung học không xa vời mà gắn chặt với đời sống: sử dụng máy tính, điện thoại thông minh; cài đặt và sử dụng dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử, Sổ tay đảng viên điện tử; các phần mềm cơ bản như Word, Excel, Google Drive; thanh toán không dùng tiền mặt; sử dụng Dịch vụ công của Đảng, Hệ thống điều hành tác nghiệp của MTTQ, Mặt trận số; đặc biệt là kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin, phòng tránh lừa đảo trên không gian mạng.

Các buổi học được tổ chức linh hoạt tại trường học, nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng, thậm chí ngay tại nhà riêng của người dân. Ở đâu có nhu cầu, ở đó có “gia sư số”.

Bài bản, lan tỏa từ hạt nhân đến cộng đồng

Mô hình được thực hiện theo phương pháp 1 kèm 1

“Gia sư số” được triển khai theo ba giai đoạn rõ ràng, khoa học và có chiều sâu. Giai đoạn 1, cấp phường – đào tạo lực lượng nòng cốt. Giai đoạn 2: Khu dân cư chuyển đổi số – mở rộng lực lượng. Giai đoạn 3: Vận hành – đưa chuyển đổi số vào đời sống. Các “Chiến sĩ số” bậc I và II trực tiếp tham gia tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước trên môi trường số; hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ hành chính công trực tuyến ngay tại khu dân cư; trả kết quả tại nhà, giảm tải cho Trung tâm Dịch vụ hành chính công, đồng thời tăng cường gắn kết giữa cán bộ cơ sở và Nhân dân.

“Mô hình được thực hiện bài bản, khoa học nhằm giúp các Bí thư Chi bộ nắm vững chuyển đổi số. Trên giảng dạy, dưới thực hành luôn, theo đúng mô hình 1 kèm 1. Đặc biệt, mô hình áp dụng 3–5, nghĩa là 30 Bí thư Chi bộ sẽ có 50 Bí thư Chi đoàn, đoàn viên kèm cặp. Nhờ đó, không bao giờ thiếu người hướng dẫn”, Bí thư Đoàn phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám Trần Hoàng Anh cho biết.

Để thuyết phục các bác tham gia, Đoàn phường không áp đặt mà xuất phát từ nhu cầu thực tế. “Chúng mình dùng vai trò của Mặt trận Tổ quốc, mời các bác lên, trình bày về đề án, để chính các bác đề xuất muốn học gì. Tất cả đều theo yêu cầu của người học”, anh Hoàng Anh chia sẻ. Cách làm này giúp xóa bỏ tâm lý e ngại, tạo sự chủ động và hứng thú cho người học, đặc biệt là các bác lớn tuổi.

Thanh niên luôn kiên nhẫn, “cầm tay chỉ việc” cho từng học viên

Một câu chuyện đầy cảm xúc đến từ cô Hoàng Thị Bích Liên, Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận số 35. Đã gắn bó với công tác Chi bộ và Mặt trận hơn 5 năm, cô từng gặp nhiều rào cản khi chuyển sang môi trường số. “Trước đây, khó khăn lớn nhất là hay quên mật khẩu, quên tài khoản, phải ghi ra giấy để nhớ. Nhiều bác cao tuổi không dùng điện thoại thông minh, hoặc nghĩ công nghệ chỉ dành cho giới trẻ nên ngại tiếp cận”, cô Liên chia sẻ.

Mọi thứ đã thay đổi sau khi cô tham gia lớp “Bình dân học vụ số”. “Chỉ sau 4 buổi học, tôi đã tự tin hơn hẳn trong việc soạn thảo báo cáo, cập nhật thông tin, nhắn tin, gửi ảnh trên điện thoại. Những kỹ năng này rất thiết thực cho các hoạt động như Mặt trận số, Đảng viên số, Công dân số”, cô nói, ánh mắt ánh lên niềm vui.

Không ai bị bỏ lại phía sau

Ở chiều ngược lại, câu chuyện của Hoàng Ngọc Anh, sinh viên năm 5 Trường Đại học Y Hà Nội, Bí thư Chi đoàn 38, cũng đầy cảm hứng. Dù lịch học dày đặc, Ngọc Anh vẫn dành thời gian tham gia mô hình “Gia sư số” để hỗ trợ các bác lớn tuổi trong phường.

“Khó khăn lớn nhất là các bác đã có tuổi nên tiếp thu chậm, một số bác còn thiếu thiết bị. Chúng mình phải ‘cầm tay chỉ việc’, giảng thật chậm, thật kỹ, sẵn sàng hướng dẫn đi hướng dẫn lại nhiều lần”, Ngọc Anh kể.

Mô hình góp phần rút ngắn chuyển đổi số ở cộng đồng

Không chỉ dừng lại ở các buổi tập huấn chung, chàng trai trẻ và các bạn còn chia nhỏ về từng cụm dân cư, thậm chí đến tận nhà các bác vào những lúc rảnh rỗi để kèm cặp. Để tạo không khí vui vẻ, Ngọc Anh còn giao bài tập về nhà, chấm điểm thi đua, giúp các bác có động lực học tập và “thi đua lành mạnh” với nhau.

Theo Ngọc Anh, chuyển đổi số giúp quản lý thông tin tốt hơn, xử lý thủ tục hành chính thuận tiện hơn, không còn bị bó buộc bởi giờ hành chính hay thời tiết. “Đặc biệt, khi các bác Bí thư Chi bộ đã tự thao tác được trên môi trường số, áp lực lên Đoàn Thanh niên cũng giảm rất nhiều. Trước đây, đoàn viên phải trực tiếp đến tận nơi để hỗ trợ truyền tải thông tin, còn giờ các bác đã có thể tự làm, giúp chúng mình có thêm thời gian cho các công việc chuyên môn khác”, chàng tra trẻ chia sẻ.

Giữa không khí rộn ràng của những ngày giáp Tết, mô hình “Gia sư số” mang đến một gam màu rất riêng: ấm áp, gần gũi và đầy nhân văn. Đó là hình ảnh những bạn trẻ kiên nhẫn ngồi bên các bác cao tuổi, từng bước hướng dẫn thao tác trên chiếc điện thoại thông minh; là nụ cười rạng rỡ khi một bác lần đầu tiên tự đăng nhập thành công vào cổng dịch vụ công; là niềm vui khi một báo cáo được soạn thảo trọn vẹn trên máy tính thay vì viết tay như trước.

Không chỉ là dạy công nghệ, “Gia sư số” còn là hành trình kết nối thế hệ, lan tỏa tinh thần trách nhiệm, khơi dậy sự chủ động và niềm tin trong mỗi người dân. Đó chính là cốt lõi của dân vận khéo – khi chính sách đi vào cuộc sống bằng những việc làm cụ thể, thiết thực và đầy cảm xúc.

Nguyễn Dũng