Để lễ hội là mùa vui náo nức...

Mùa của những ước vọng

Mùa xuân là mùa khởi đầu năm mới, đồng thời cũng là mùa mà Hà Nội bừng lên sức sống riêng của mình. Khi những cơn gió lạnh cuối mùa chưa qua hết, khi cái nóng của mùa hè chưa kịp đến, mùa xuân là sự chuyển tiếp, là cầu nối của cũ và mới, của nóng và lạnh, của kết thúc và mở đầu.

Bên cạnh đó, đi qua những ồn ào, hối hả của dịp cuối năm, không còn những lo toan, áp lực, deadline phải hoàn thành, trong lòng mỗi người cũng có một "khoảng nghỉ" để thư giãn, để hoạch định ra những hướng đi cho năm mới.

Lễ hội tưng bừng tại Vạn Phúc, xã Nam Phù, Hà Nội (Ảnh: Ánh Dương)

Chính bởi vậy, trong lòng ai cũng mang theo những ước vọng, những mong muốn gửi gắm vào mùa xuân. Trong bối cảnh ấy, thời tiết thật như chiều lòng người. Không phải những cơn mưa ào ạt, mà là mưa bụi lất phất, đủ để phố phường như được phủ thêm một lớp sương mỏng. Trong không gian ấy, tiếng chuông chùa ngân vang, dòng người trẩy hội bắt đầu nhộn nhịp khắp các nẻo đường.

Trẩy hội du xuân, đến với các lễ hội là tìm về cội nguồn, về với truyền thống, đến với thế giới tâm linh để tưởng nhớ tiền nhân, hướng thiện, từ bi, buông xả mọi chấp niệm, ước nguyện những điều tốt lành cho bản thân, gia đình, cộng đồng và đất nước.

Nghi thức rước cấp thủy - nét văn hóa đặc sắc mang đậm tín ngưỡng nông nghiệp của cư dân vùng đồng bằng sông Hồng (Ảnh: Ánh Dương)

Theo số liệu của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hà Nội là địa phương có số lượng lễ hội lớn nhất cả nước, với hơn 1.600 lễ hội truyền thống. Trong đó, mỗi năm có khoảng từ 1.000 đến 1.500 lễ hội được tổ chức, tập trung chủ yếu vào mùa xuân. Đó không chỉ là những sự kiện văn hóa - tín ngưỡng đơn thuần, mà còn là không gian cộng đồng, nơi người dân tìm về cội nguồn, tri ân tiền nhân và gửi gắm ước vọng cho một năm mới bình an, thuận lợi.

Không khí lễ hội tạo nên sắc thái rất riêng cho Thủ đô những ngày đầu năm. Từ nội đô đến ngoại thành, từ đình làng cổ kính đến những quần thể di tích nổi tiếng, dòng người tấp nập nhưng vẫn giữ được nét trật tự, nhã nhặn vốn có của người Tràng An.

Năm nay, nhiều lễ hội lớn của Hà Nội tiếp tục được tổ chức với những điểm nhấn mới, vừa gìn giữ truyền thống, vừa chú trọng nâng cao chất lượng tổ chức.

Người dân trải nghiệm công nghệ thực tế ảo VR - 360 độ và được xem những hình ảnh sống động, chân thực về di tích Cổ Loa (Ảnh: Thái Sơn)

Lễ hội Cổ Loa năm nay được tổ chức khá quy củ và văn minh. Trong ngày mùng 5, du khách thập phương có thể tham gia vào các hoạt động như bắn nỏ, đu quay, thi đấu thể thao, hát quan họ. Ngày mùng 6 là lễ hội chính với những nghi thức như lễ cáo chính thức, dâng hương và các hoạt động khác.

Đặc biệt “Không gian di tích - Lễ hội truyền thống số” mang đến cho Nhân dân và du khách những trải nghiệm mới mẻ, trực quan và giàu cảm xúc về lịch sử - văn hóa Cổ Loa.

Tại không gian trải nghiệm số, người tham gia được Check-in trong không gian truyền thống đặc sắc; tham quan di tích trực tuyến qua công nghệ VR360; thưởng thức video giới thiệu lễ hội; chiêm ngưỡng hình ảnh 3D hologram sống động; tham gia các trò chơi tìm hiểu lịch sử; lưu giữ khoảnh khắc đáng nhớ tại khu photobooth hiện đại…

Đông đảo du khách đến với lễ hội chùa Hương (Ảnh: HS)

Điểm nhấn trong công tác tổ chức Lễ hội du lịch chùa Hương năm nay là bán vé điện tử, bán vé online, cây bán vé tự động, kiểm soát vé bằng QR code, lắp đặt camera AI để chủ động phương án phân luồng giao thông. Ban tổ chức thành lập tổ phản ứng nhanh xử lý thông tin, sự việc qua đường dây nóng 19001207…

Các hàng quán tại chùa Hương đã được sắp xếp gọn gàng, mở rộng không gian từ chùa Thiên Trù đến động Hương Tích, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và du khách đi lễ, du xuân. Việc treo những tảng thịt tươi phía trước các gian hàng ăn dọc hai bên đường lên chùa Thiên Trù hay lên động Hương Tích đã chính thức bị dẹp bỏ.

Lực lượng chức năng túc trực thường xuyên tại các điểm trọng yếu, kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ du khách và xử lý các tình huống phát sinh. Công tác phân luồng, điều tiết giao thông được thực hiện linh hoạt, hiệu quả, góp phần xây dựng hình ảnh lễ hội văn minh, thân thiện và chuyên nghiệp.

Du khách được trang bị áo phao, đảm bảo an toàn (Ảnh: HS)

Điều đáng ghi nhận là sự chủ động từ sớm của chính quyền địa phương. Công tác xây dựng kế hoạch, tập huấn cho đội ngũ phục vụ lễ hội, kiểm tra cơ sở vật chất, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự… đều được triển khai trước thời điểm khai hội. Nhờ đó, người dân và du khách có thể tham gia lễ hội với tâm thế thoải mái, an tâm hơn.

Mùa lễ hội vì thế không chỉ là niềm vui của cộng đồng mà còn là thước đo năng lực tổ chức, quản lý văn hóa của chính quyền cơ sở.

Chính quyền là "nhạc trưởng", người dân là "đại sứ văn hóa"

Năm nay là năm đầu tiên Hà Nội tổ chức mùa lễ hội trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền hai cấp. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chính quyền xã, phường - những đơn vị trực tiếp tổ chức và quản lý hoạt động lễ hội tại địa phương.

Điều đó có nghĩa là chính quyền cơ sở phải chủ động hơn, sáng tạo hơn, đồng thời chịu trách nhiệm rõ ràng hơn trước Nhân dân. Mỗi lễ hội không chỉ là sự kiện văn hóa thường niên mà còn là dịp tập trung tinh thần cộng đồng, để khẳng định bản sắc riêng của từng địa phương.

Công tác đảm bảo an ninh được chuẩn bị từ sớm lên lễ rước hoa tre tại đền Gióng diễn ra trang nghiêm, ý nghĩa (Ảnh: SVH)

Để làm được điều đó, nhiều xã, phường đã tập trung rà soát lại toàn bộ quy trình tổ chức lễ hội: Từ kịch bản phần lễ, phần hội; phương án đảm bảo an ninh, trật tự; bố trí bãi gửi xe; phân công lực lượng hướng dẫn, hỗ trợ du khách. Việc tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh, mạng xã hội, cổng thông tin điện tử của địa phương được tăng cường nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng.

Một trong những yêu cầu quan trọng được đặt ra là đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Các đoàn kiểm tra liên ngành được thành lập, thường xuyên kiểm tra các quầy hàng kinh doanh thực phẩm quanh khu vực lễ hội. Việc ký cam kết không bán hàng kém chất lượng, không tăng giá tùy tiện được thực hiện nghiêm túc.

Bên cạnh đó, công tác đảm bảo an toàn lễ hội từ phòng cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn đến kiểm soát lượng người tham gia cũng được chú trọng. Ở những điểm lễ hội đông người như chùa Hương hay đền Gióng, đền Cổ Loa, phương án phân luồng từ xa, bố trí biển chỉ dẫn rõ ràng giúp hạn chế tình trạng ùn tắc cục bộ.

Lễ hội giúp người dân tìm về truyền thống, tưởng nhớ tiền nhân, gửi gắm nhiều ước vọng trong mùa xuân (Ảnh: Ánh Dương)

Một nội dung khác được nhấn mạnh trong mùa lễ hội năm nay là bài trừ mê tín dị đoan. Các địa phương tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu đúng về giá trị của lễ hội đó là tri ân tiền nhân, hướng thiện, cầu mong điều tốt đẹp, chứ không phải nơi để thực hành những hành vi phản cảm, thiếu văn minh. Những hiện tượng bói toán, đổi tiền lẻ trục lợi, đốt vàng mã tràn lan… được nhắc nhở, xử lý kịp thời.

Ý thức của người dân từ người tham gia lễ hội đến hộ kinh doanh dịch vụ cũng là yếu tố quyết định. Một mùa lễ hội văn minh không thể chỉ dựa vào nỗ lực của chính quyền. Người dân cần nâng cao trách nhiệm, ứng xử lịch thiệp, không chen lấn, xô đẩy; không xả rác; không lợi dụng lễ hội để trục lợi. Các hộ kinh doanh cần tuân thủ quy định, niêm yết giá rõ ràng, không chèo kéo khách.

Thực tế cho thấy, khi công tác tổ chức được chuẩn bị kỹ lưỡng và ý thức cộng đồng được nâng cao, lễ hội không chỉ là không gian văn hóa mà còn trở thành động lực phát triển kinh tế địa phương. Dịch vụ du lịch, ẩm thực, lưu trú, vận chuyển… được kích hoạt, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.

Tiếng trống hội rộn ràng gửi gắm nhiều ước vọng trong năm mới (Ảnh: Ánh Dương)

Hà Nội bước vào mùa lễ hội năm nay với tâm thế mới - tâm thế của sự chủ động, trách nhiệm và kỳ vọng. Trong những giọt mưa bụi đầu xuân, người dân Thủ đô không chỉ đi hội để cầu may, mà còn để cảm nhận sự chuyển mình của thành phố trong cách tổ chức, quản lý và gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống.

Để lễ hội thực sự là mùa vui náo nức, mỗi người dân là một “đại sứ văn hóa”, mỗi chính quyền cơ sở là một “nhạc trưởng” điều phối nhịp điệu cộng đồng. Khi truyền thống được tôn trọng, khi văn minh được đề cao, mùa lễ hội sẽ không chỉ là niềm vui ngắn ngủi đầu năm, mà còn là nền tảng bền vững cho một Thủ đô thanh lịch, hiện đại và giàu bản sắc.

Hương Thu