Cơ chế mới để Hà Nội chuyển hoá lợi thế, định hình tương lai

Chương trình thời sự đặc biệt "Hà Nội tiên phong, gương mẫu thực hiện các nghị quyết chiến lược của Trung ương" phát sóng lúc 18h, chiều nay (27/2) trên các kênh sóng của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội. Chương trình có sự tham dự của PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội; PGS.TS Trần Đình Thiên - Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam.

Điều kiện, cơ hội để Hà Nội "mở bung" sức mạnh nội tại

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, Nghị quyết số 79-NQ/TƯ, ngày 6-1-2026 về "Phát triển kinh tế nhà nước" và Nghị quyết số 80-NQ/TƯ, ngày 7-1-2026 về "Phát triển văn hóa Việt Nam" theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến mới ban hành có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần hoàn thiện khung tư duy và cách tiếp cận phát triển quốc gia trong giai đoạn mới. Đối với Hà Nội, tầm quan trọng này càng nổi bật và mang tính đặc thù.

PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam

Trước hết, Hà Nội là nơi hội tụ nguồn lực lớn nhất cả nước, từ kinh tế đến văn hóa, khoa học và con người. Ít có địa phương nào sở hữu lợi thế toàn diện và nổi trội như Thủ đô. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc khai thác và phát huy các nguồn lực ấy vẫn chưa đạt kỳ vọng. Chính vì vậy, hai nghị quyết lần này mở ra không gian và cơ chế mới để Hà Nội chuyển hóa lợi thế sẵn có, lợi thế tiềm năng thành động lực và nguồn lực thực chất cho phát triển.

Thứ hai, hai nghị quyết gắn liền với sứ mệnh đặc biệt của Hà Nội. Thủ đô không chỉ là một địa phương đơn thuần mà còn giữ vai trò trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là đầu tàu kinh tế, văn hóa của cả nước. Khi các nghị quyết mang tính khai mở cho toàn bộ nền kinh tế được ban hành, Hà Nội cần đi đầu triển khai với tinh thần hình mẫu, tạo sức lan tỏa và dẫn dắt.

Điều này vừa tạo thêm động lực để Hà Nội phát huy vai trò trung tâm lớn nhất về kinh tế, văn hóa, vừa góp phần thúc đẩy tăng trưởng chung của cả nước. Đồng thời, Thủ đô cũng có trách nhiệm tiên phong trong tổ chức thực hiện, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu của các nghị quyết trên phạm vi quốc gia. Đặt trong tổng thể ấy, Hà Nội đang đảm nhận một sứ mệnh đặc biệt, không chỉ trong nước mà còn ở tầm quốc tế.

PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng, thời gian qua Hà Nội đã chuẩn bị một tâm thế mới, sẵn sàng cho những bước chuyển mạnh mẽ. Việc ban hành các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị về giai đoạn phát triển mới đã tạo thêm điều kiện để Thủ đô chủ động đổi mới tư duy, biến áp lực thành động lực, khơi thông và “mở bung” nguồn sức mạnh nội tại.

Có thể khẳng định, không chỉ riêng Hà Nội mà cả nước đều được hưởng lợi từ hệ thống nghị quyết quan trọng này. Tuy nhiên, với vị thế và vai trò đặc biệt, Hà Nội sẽ là nơi chịu tác động trực tiếp, đồng thời cũng là địa phương đóng góp lớn vào việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển chung của quốc gia trong thời kỳ mới.

Hoàn thiện “kiến trúc chiến lược” của quốc gia

PGS. TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho rằng, khi đặt Nghị quyết 79 và Nghị quyết 80 trong tổng thể hệ sinh thái phát triển đất nước, có thể thấy rõ vai trò của các nghị quyết này trong việc hoàn thiện đường hướng phát triển quốc gia trong kỷ nguyên mới.

PGS. TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội

Theo PGS. TS Bùi Hoài Sơn, nếu nhìn vào chuỗi nghị quyết đã được ban hành như Nghị quyết 57 về khoa học - công nghệ, Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế, Nghị quyết 66 về thể chế, Nghị quyết 68 về kinh tế tư nhân, Nghị quyết 71 về giáo dục, Nghị quyết 72 về y tế, cùng với Nghị quyết 79 về kinh tế Nhà nước và Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam, có thể thấy một cách tiếp cận toàn diện đối với đời sống kinh tế - xã hội. Hệ thống nghị quyết này không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế mà còn tháo gỡ các điểm nghẽn về nguồn lực, thúc đẩy khoa học - công nghệ, mở rộng hội nhập để tận dụng lợi thế quốc tế trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Đặc biệt, Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam góp phần củng cố nội lực, tăng cường sức mạnh mềm dân tộc, bồi đắp niềm tin và nền tảng tinh thần xã hội. Khi các lĩnh vực từ kinh tế, thể chế, khoa học - công nghệ đến văn hóa, giáo dục, y tế được đặt trong một cấu trúc đồng bộ, ông Bùi Hoài Sơn bày tỏ tin tưởng đất nước sẽ có thêm động lực và cơ hội mới để hoàn thành các mục tiêu phát triển trong thời gian tới.

Bổ sung quan điểm trên, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh, điểm khác biệt của đợt ban hành nghị quyết lần này nằm ở cách tiếp cận mang tính hệ thống. Trước đây, các nghị quyết về kinh tế tư nhân, khoa học - công nghệ hay giáo dục - đào tạo đã được ban hành qua nhiều kỳ Đại hội, song chủ yếu triển khai riêng lẻ, thiếu sự liên kết chặt chẽ.

Theo ông, mỗi nghị quyết đều đúng về tinh thần và mục tiêu, nhưng khi thực thi độc lập, hiệu quả chưa cao do thiếu tính đồng bộ, thậm chí có thể phát sinh xung đột trong tổng thể. Lần này, việc hình thành một “bộ” nghị quyết với tầm nhìn tổng thể đã tạo nên sự khác biệt căn bản. Cách tiếp cận đồng bộ, có tính hệ thống và được nâng lên một tầm nhìn cao hơn giúp các chính sách bổ trợ, cộng hưởng lẫn nhau. Trong cấu trúc đó, các nghị quyết về kinh tế Nhà nước và phát triển văn hóa có vai trò hoàn thiện những mảnh ghép còn thiếu, bảo đảm sự phối hợp nhịp nhàng của toàn bộ hệ thống.

Từ cách tiếp cận tổng thể đó, ông bày tỏ sự lạc quan về triển vọng phát triển của đất nước, khác với giai đoạn trước khi các nghị quyết được triển khai rời rạc và khó đi vào cuộc sống.

Đối với Hà Nội, theo ông Trần Đình Thiên, nếu tận dụng tốt những lợi thế vượt trội và triển khai hiệu quả các nghị quyết ở những điểm then chốt, Thủ đô hoàn toàn có cơ hội bứt phá mạnh mẽ trong thời gian tới.

Tú Linh